Live opnames 'De Indische Boekenpodcast' | Aflevering 11: Winarta van Basuki Gunawan

In aflevering 11 van de Indische boekenpodcast zijn Adriaan van Dis en Joss Wibisono te gast bij Lara en Ricci. Het boek dat we deze keer bespreken is de novelle Winarta van Basuki Gunawan.

De opnamen vinden plaats op zondag 31 mei in Museum Sophiahof in Den Haag.

Basuki Gunawan werd in 1929 geboren in Banyumas op Midden-Java. Hij doorliep de Hogere Indische Kweekschool en trad na de Japanse bezetting toe tot een guerrilla-eenheid die tijdens de Indonesische revolutie tegen de Nederlanders vocht.

Later behoorde hij tot de eerste lichting Indonesiërs die met een studiebeurs naar Nederland kwamen. In de jaren 50 werd hij met tbc opgenomen in het Studenten Sanatorium in Laren. Daar schreef hij tijdens zijn herstel de novelle Winarta. Hierin volgt hij het leven van een jonge man tijdens de ingrijpende politieke en maatschappelijke veranderingen in Indonesië en Nederland. Het verhaal verscheen in 1954 als feuilleton in het literaire tijdschrift De Nieuwe Stem; het jaar daarvoor kreeg het een eervolle vermelding bij de uitreiking van de Reina Prinsen Geerligsprijs. Ondanks die waardering was er geen uitgever bereid om Winarta als boek uit te brengen.

Basuki Gunawan studeerde sociologie aan de Universiteit van Amsterdam en promoveerde in 1965 op een onderzoek naar de Indonesische studentengemeenschap in Nederland. Tot aan zijn pensioen bleef hij verbonden aan de UvA.

Na zijn huwelijk met zijn Nederlandse echtgenote bleef hij tot aan zijn dood in 2014 in Nederland wonen, al behield hij altijd zijn Indonesische paspoort.

Naast zijn academische werk heeft Basuki Gunawan niet veel geschreven, in totaal 5 korte verhalen, 12 gedichten en 1 essay. Wellicht zou hij meer hebben gepubliceerd als zijn novelle Winarta destijds een uitgever had gevonden. Dat gebeurde uiteindelijk pas in 2022, 8 jaar na zijn dood.

Adriaan van Dis (Bergen, 1946) is een van de meest toonaangevende Nederlandse schrijvers. In zijn boeken speelt de geschiedenis van Nederlands-Indië en Indonesië vaak een belangrijke rol. Hij groeide op in een gezin dat getekend was door de oorlog en de nawerking daarvan, een erfenis die doorklinkt in veel van zijn boeken, zoals de romans Indische duinen en Familieziek. Daarin onderzoekt hij thema’s als postkoloniale identiteit, trauma, geweld, zwijgen en de doorwerking van het verleden in het heden.

Adriaan van Dis volgt al jaren het postkoloniale debat in binnen- en buitenland. Een lees- en denkervaring die hem uiteindelijk aanspoorde anders naar deze tijd te kijken en die hij deelde met zijn lezers in zijn essay De kolonie mept terug (2024).

Naast schrijver werd hij bekend als interviewer en presentator. In 2012 maakte hij voor de VPRO de tv-serie Van Dis in Indonesië. Momenteel is hij te horen in de tweewekelijkse podcast Van Dis ongefilterd, waarin hij praat over alles wat hem bezighoudt.

Joss Wibisono (Malang, 1959) is een Indonesische freelance-journalist en onderzoeker. Hij schrijft voornamelijk voor Indonesische media zoals Tempo (Jakarta), Suara Merdeka (Semarang), Historia.id (Jakarta) en Tirto (Jakarta), maar zijn essays zijn ook gepubliceerd in het Nederlands, Engels en Frans.

Hij werkte 25 jaar voor de Indonesische afdeling van Radio Nederland Wereldomroep, de laatste twee jaar als senior-redacteur. Hij studeerde af aan de Universitas Kristen Satya Wacana in Salatiga in Indonesië en aan de Universiteit van Amsterdam. In 2011 was hij gastonderzoeker bij het Centre for South East Asian Studies (CSEAS) van de Universiteit van Kyoto in Japan. In 2012 verscheen zijn essaybundel Saling Silang Indonesia Eropa, over de wederzijdse invloeden tussen Indonesië en Europa. Hij publiceerde ook een verhalenbundel over het Indonesische verzet in het bezette Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog en een novelle over een Indonesische slaafgemaakte die in de 19e eeuw barokoperazanger werd in Amsterdam. In 2020 verscheen zijn vierde boek over taal en macht in Indonesië. Daarnaast heeft hij ook boeken in het Indonesisch vertaald. Joss Wibisono woont sinds 1988 in Amsterdam.

Komende afleveringen:

In 2026 bespreken Lara en Ricci nog:

zondag 14 juni Familieziek van Adriaan van Dis. Gasten: Robin Block en Peter van Dongen.

De opnames van de Indische boekenpodcast vinden plaats in Museum Sophiahof en jij kan daarbij zijn! We beginnen om 14.00 uur (inloop vanaf 13.30 uur). De toegang is € 7,50 en dat is inclusief een kopje koffie of thee met spekkoek. Kaarten zijn te bestellen op: www.museumsophiahof.nl

LUISTER NU AFLEVERING 8

aflevering 9 en 10 binnenkort ook online